Συζήτηση επί του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής «Ποινική προστασία του περιβάλλοντος – Πλαίσιο παραγωγής και διαχείρισης αποβλήτων».
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Αναστάσιος Κουράκης): ….. Προχωρούμε στον κ. Ιωάννη Ιωαννίδη, Βουλευτή Α’ Θεσσαλονίκης της Νέας Δημοκρατίας.
ΙΩΑΝΝΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ: Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Αναστάσιος Κουράκης): ….. Προχωρούμε στον κ. Ιωάννη Ιωαννίδη, Βουλευτή Α’ Θεσσαλονίκης της Νέας Δημοκρατίας.
ΙΩΑΝΝΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ: Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, συζητάμε σήμερα ένα άλλο νομοσχέδιο για το περιβάλλον, το οποίο ενσωματώνει δύο Οδηγίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου στο Εθνικό Δίκαιο.
Η χώρα μας διαθέτει σημαντικό νομοθετικό οπλοστάσιο, ίσως και ευρύτερο από αυτό που προβλέπουν κατά καιρούς οι διάφορες οδηγίες ως υποχρεωτικό για τη θωράκιση της προστασίας του περιβάλλοντος, όπως ο ν. 1650/86, που είχε προβλέψει και την ποινική προστασία από ενέργειες που ζημιώνουν το περιβάλλον.
Το πρόβλημα δεν εντοπίζεται στο θεσμικό πλαίσιο, -άλλωστε το οικιστικό περιβάλλον έχει αναχθεί σε συνταγματικώς προστατευόμενη αξία- αλλά εντοπίζεται στη συχνά παρατηρούμενη έλλειψη πολιτικής βούλησης για την εφαρμογή του, με αποτέλεσμα σε αρκετές περιοχές της χώρας το περιβάλλον, αλλά ακόμα και η δημόσια υγεία, να έχουν εκτεθεί σε κινδύνους.
Όταν αναφέρομαι στην έλλειψη πολιτικής βούλησης, έχω υπόψη μου το γεγονός ότι μέχρι σήμερα σχεδόν κανένας δεν έχει καταδικαστεί για περιβαλλοντολογικές παραβάσεις. Έχω υπόψη μου, επίσης, την έλλειψη οποιασδήποτε προετοιμασίας από την πλευρά της ηγεσίας του Υπουργείου για την προληπτική λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση των επερχόμενων κλιματικών αλλαγών.
Στο συγκεκριμένο θέμα η χώρα μας αγνοεί πλήρως τη λευκή βίβλο που εξέδωσε το 2009 η Ευρωπαϊκή Ένωση παρά το γεγονός ότι είναι μία από τις δεκαοχτώ πιο τρωτές χώρες του πλανήτη σύμφωνα με στοιχεία του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Για δε το θέμα του «Πράσινου Ταμείου», πέρα από τις υποσχέσεις, είχε προσωρινά κατοχυρωθεί και νομοθετικά ότι τα έσοδα του ταμείου αυτού από τα τέλη που θα πληρώνονταν από την τακτοποίηση των ημιυπαίθριων χώρων θα αποτελούσαν επιπλέον πόρους για τους ΟΤΑ προκειμένου να προβούν σε παρεμβάσεις για την αποκατάσταση του περιβάλλοντος.
Και μιλούμε για το «πράσινο ταμείο» για το οποίο οι δεσμεύσεις των Υπουργών του ΠΑ.ΣΟ.Κ. είχαν ελάχιστη αξία διότι γρήγορα αποδείχθηκε η απροθυμία τους να συμβάλλουν στην προστασία και αποκατάσταση του περιβάλλοντος με χρήση των εσόδων του ταμείου αυτού. Και αυτό είναι γεγονός γιατί μετά από δύο-τρεις μήνες ο νόμος, που είχε έρθει, τροποποιήθηκε και καθορίστηκε ότι το ποσοστό των χώρων του «πράσινου ταμείου» θα περιοριζόταν μόνο στο 5% της αρχικής πρόβλεψης με το υπόλοιπο 95% να χάνεται στους κωδικούς του Υπουργείου Οικονομικών ξεχνώντας για πάντα την προστασία του περιβάλλοντος. Αυτή η ενέργεια είναι απαράδεκτη δεδομένου ότι η εξάρτηση της πατρίδας μας από το φυσικό περιβάλλον είναι πολύ σημαντική και δεν μπορούμε να το αγνοούμε αυτό.
Ακόμα, όμως και για τις ίδιες τις Οδηγίες δεν έχει αποδοθεί σωστά το πνεύμα τους και δεν έχουν ενσωματωθεί με τον σωστό τρόπο. Για παράδειγμα, στο άρθρο 27 προβλέπεται απλή ενθάρρυνση των προσπαθειών αντί υποχρεωτικότητα εφαρμογής της διαδικασίας χωριστής επιλογής σε ό,τι αφορά το χαρτί, το μέταλλο, το πλαστικό και το γυαλί. Η συνειδητή αυτή επιλογή του Υπουργείου να παρεκκλίνει από την Οδηγία ενέχει κινδύνους διότι έτσι είναι δυνατόν να πριμοδοτηθούν άλλες μέθοδοι, όπως η λεγομένη σύμμεικτη διαχείριση αποβλήτων, που απαιτούν πιο δαπανηρές μονάδες και εργοστάσια με ό,τι αυτό σημαίνει. Ο δε χαμηλός στόχος του 50% αύξηση των σχετικών ποσοτήτων μέχρι το 2020 που αναφέρεται στο νομοσχέδιο ουσιαστικά ναρκοθετεί κάθε προοπτική σοβαρής πολιτικής ανακύκλωσης.
Η προτίμηση άλλωστε των συντακτών του σχεδίου νόμου προς τη συγκεκριμένη δαπανηρή μέθοδο είναι εμφανής και στο άρθρο 16, όπου ρητά προβλέπεται μόνο αυτή η μέθοδος αγνοώντας επιδεικτικά ότι η πρωταρχική υποχρέωση της χώρας είναι η προώθηση της ξεχωριστής διαλογής στην πηγή. Βέβαια, είναι γνωστό ότι όποιας μορφής διαχείριση απορριμμάτων και αν επιλεγεί, το τελικό κόστος θα είναι πολύ μεγαλύτερο από την απλή εναπόθεση τους σε χώρους ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριμμάτων για υγειονομική ταφή όπως πράττουμε σήμερα, τουλάχιστον όμως θα είναι περισσότερο φιλική προς το περιβάλλον.
Ένα άλλο σημείο που θέλω να επισημάνω είναι ότι με το άρθρο 35 απομακρύνεται ο σχεδιασμός και ο έλεγχος της διαχείρισης αποβλήτων από τις τοπικές κοινωνίες και τα αιρετά όργανα και μεταφέρεται στους λεγόμενους φορείς διαχείρισης στερεών αποβλήτων για τους οποίους πλην της Αττικής δεν έχει προσδιοριστεί ακόμα ο τρόπος της συγκρότησης τους.
Ακόμη, εισάγεται μια σειρά ρυθμίσεων που δημιουργούν ένα καθεστώς παρεκκλίσεων και εξαιρέσεων στη συνήθη περιβαλλοντολογική αδειοδότηση όπως για παράδειγμα στο άρθρο 47 με τη δυνατότητα που δίνεται στον Υπουργό να το πράττει.
Τέλος, θέλω να αναφερθώ σε ένα θέμα που ταλαιπωρεί επί είκοσι πέντε χρόνια τους παλιννοστήσαντες ομογενείς ποντιακής καταγωγής από την πρώην Σοβιετική Ένωση παρά τις κατά καιρούς υποσχέσεις της ελληνικής πολιτείας, το ζήτημα δηλαδή της νομιμοποίησης των εκτός σχεδίου κατοικιών τους. Γι αυτό το σκοπό πρέπει άμεσα να εγκριθούν από τον Υπουργό τα πολεοδομικά ή τοπικά ρυμοτομικά σχέδια για όλες εκείνες τις περιοχές στις οποίες έχουν δομηθεί αυθαίρετες κατοικίες ώστε να καταστεί δυνατή η εφαρμογή του σχετικού νόμου 2790 του 2000.
Επίσης, θα πρέπει να προβλεφθεί για όσους παλιννοστούντες έχουν εγκατασταθεί μόνιμα στη χώρα την τελευταία εικοσιπενταετία: Πρώτον, η διαγραφή των εισφορών που τους επεβλήθησαν υποχρεωτικά από τους ασφαλιστικούς οργανισμούς για εργασίες που εκτέλεσαν οι ίδιοι σε οικοδομικά έργα ιδιοκτησίας τους και δεύτερον, να εξαιρεθούν οι αυθαίρετες κατοικίες τους από την υπαγωγή τους στο γενικό νόμο 4014/2011 για την τακτοποίηση με πληρωμή των αυθαιρέτων. Άλλωστε η πολιτεία είναι αυτή που αποφάσισε να καλέσει επίσημα τους ομογενείς αυτούς να εγκατασταθούν στην Ελλάδα και τους υποσχέθηκε προγράμματα υποδομής και αποκατάστασης. Στη Θεσσαλονίκη έχουμε τέτοιο στο Δήμο του Κορδελιού και του Παύλου Μελά. Μετά από είκοσι πέντε χρόνια, λοιπόν, είναι καιρός για οριστική και δίκαιη αποκατάσταση.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, παρά την καθυστέρηση στην ενσωμάτωση των Οδηγιών και τους προβληματισμούς που εύλογα μπορεί να δημιουργηθούν στον κάθε καλόπιστο ψηφίζω επί της αρχής το νομοσχέδιο. Καλώ όμως τον κύριο Υπουργό να εξετάσει εκ νέου τα ζητήματα που προκύπτουν από τη μέθοδο που προκρίνεται στο νομοσχέδιο για τη συλλογή και επεξεργασία των απορριμμάτων ώστε να μπορέσουμε να μιλήσουμε για πραγματική προστασία του περιβάλλοντος.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Η χώρα μας διαθέτει σημαντικό νομοθετικό οπλοστάσιο, ίσως και ευρύτερο από αυτό που προβλέπουν κατά καιρούς οι διάφορες οδηγίες ως υποχρεωτικό για τη θωράκιση της προστασίας του περιβάλλοντος, όπως ο ν. 1650/86, που είχε προβλέψει και την ποινική προστασία από ενέργειες που ζημιώνουν το περιβάλλον.
Το πρόβλημα δεν εντοπίζεται στο θεσμικό πλαίσιο, -άλλωστε το οικιστικό περιβάλλον έχει αναχθεί σε συνταγματικώς προστατευόμενη αξία- αλλά εντοπίζεται στη συχνά παρατηρούμενη έλλειψη πολιτικής βούλησης για την εφαρμογή του, με αποτέλεσμα σε αρκετές περιοχές της χώρας το περιβάλλον, αλλά ακόμα και η δημόσια υγεία, να έχουν εκτεθεί σε κινδύνους.
Όταν αναφέρομαι στην έλλειψη πολιτικής βούλησης, έχω υπόψη μου το γεγονός ότι μέχρι σήμερα σχεδόν κανένας δεν έχει καταδικαστεί για περιβαλλοντολογικές παραβάσεις. Έχω υπόψη μου, επίσης, την έλλειψη οποιασδήποτε προετοιμασίας από την πλευρά της ηγεσίας του Υπουργείου για την προληπτική λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση των επερχόμενων κλιματικών αλλαγών.
Στο συγκεκριμένο θέμα η χώρα μας αγνοεί πλήρως τη λευκή βίβλο που εξέδωσε το 2009 η Ευρωπαϊκή Ένωση παρά το γεγονός ότι είναι μία από τις δεκαοχτώ πιο τρωτές χώρες του πλανήτη σύμφωνα με στοιχεία του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Για δε το θέμα του «Πράσινου Ταμείου», πέρα από τις υποσχέσεις, είχε προσωρινά κατοχυρωθεί και νομοθετικά ότι τα έσοδα του ταμείου αυτού από τα τέλη που θα πληρώνονταν από την τακτοποίηση των ημιυπαίθριων χώρων θα αποτελούσαν επιπλέον πόρους για τους ΟΤΑ προκειμένου να προβούν σε παρεμβάσεις για την αποκατάσταση του περιβάλλοντος.
Και μιλούμε για το «πράσινο ταμείο» για το οποίο οι δεσμεύσεις των Υπουργών του ΠΑ.ΣΟ.Κ. είχαν ελάχιστη αξία διότι γρήγορα αποδείχθηκε η απροθυμία τους να συμβάλλουν στην προστασία και αποκατάσταση του περιβάλλοντος με χρήση των εσόδων του ταμείου αυτού. Και αυτό είναι γεγονός γιατί μετά από δύο-τρεις μήνες ο νόμος, που είχε έρθει, τροποποιήθηκε και καθορίστηκε ότι το ποσοστό των χώρων του «πράσινου ταμείου» θα περιοριζόταν μόνο στο 5% της αρχικής πρόβλεψης με το υπόλοιπο 95% να χάνεται στους κωδικούς του Υπουργείου Οικονομικών ξεχνώντας για πάντα την προστασία του περιβάλλοντος. Αυτή η ενέργεια είναι απαράδεκτη δεδομένου ότι η εξάρτηση της πατρίδας μας από το φυσικό περιβάλλον είναι πολύ σημαντική και δεν μπορούμε να το αγνοούμε αυτό.
Ακόμα, όμως και για τις ίδιες τις Οδηγίες δεν έχει αποδοθεί σωστά το πνεύμα τους και δεν έχουν ενσωματωθεί με τον σωστό τρόπο. Για παράδειγμα, στο άρθρο 27 προβλέπεται απλή ενθάρρυνση των προσπαθειών αντί υποχρεωτικότητα εφαρμογής της διαδικασίας χωριστής επιλογής σε ό,τι αφορά το χαρτί, το μέταλλο, το πλαστικό και το γυαλί. Η συνειδητή αυτή επιλογή του Υπουργείου να παρεκκλίνει από την Οδηγία ενέχει κινδύνους διότι έτσι είναι δυνατόν να πριμοδοτηθούν άλλες μέθοδοι, όπως η λεγομένη σύμμεικτη διαχείριση αποβλήτων, που απαιτούν πιο δαπανηρές μονάδες και εργοστάσια με ό,τι αυτό σημαίνει. Ο δε χαμηλός στόχος του 50% αύξηση των σχετικών ποσοτήτων μέχρι το 2020 που αναφέρεται στο νομοσχέδιο ουσιαστικά ναρκοθετεί κάθε προοπτική σοβαρής πολιτικής ανακύκλωσης.
Η προτίμηση άλλωστε των συντακτών του σχεδίου νόμου προς τη συγκεκριμένη δαπανηρή μέθοδο είναι εμφανής και στο άρθρο 16, όπου ρητά προβλέπεται μόνο αυτή η μέθοδος αγνοώντας επιδεικτικά ότι η πρωταρχική υποχρέωση της χώρας είναι η προώθηση της ξεχωριστής διαλογής στην πηγή. Βέβαια, είναι γνωστό ότι όποιας μορφής διαχείριση απορριμμάτων και αν επιλεγεί, το τελικό κόστος θα είναι πολύ μεγαλύτερο από την απλή εναπόθεση τους σε χώρους ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριμμάτων για υγειονομική ταφή όπως πράττουμε σήμερα, τουλάχιστον όμως θα είναι περισσότερο φιλική προς το περιβάλλον.
Ένα άλλο σημείο που θέλω να επισημάνω είναι ότι με το άρθρο 35 απομακρύνεται ο σχεδιασμός και ο έλεγχος της διαχείρισης αποβλήτων από τις τοπικές κοινωνίες και τα αιρετά όργανα και μεταφέρεται στους λεγόμενους φορείς διαχείρισης στερεών αποβλήτων για τους οποίους πλην της Αττικής δεν έχει προσδιοριστεί ακόμα ο τρόπος της συγκρότησης τους.
Ακόμη, εισάγεται μια σειρά ρυθμίσεων που δημιουργούν ένα καθεστώς παρεκκλίσεων και εξαιρέσεων στη συνήθη περιβαλλοντολογική αδειοδότηση όπως για παράδειγμα στο άρθρο 47 με τη δυνατότητα που δίνεται στον Υπουργό να το πράττει.
Τέλος, θέλω να αναφερθώ σε ένα θέμα που ταλαιπωρεί επί είκοσι πέντε χρόνια τους παλιννοστήσαντες ομογενείς ποντιακής καταγωγής από την πρώην Σοβιετική Ένωση παρά τις κατά καιρούς υποσχέσεις της ελληνικής πολιτείας, το ζήτημα δηλαδή της νομιμοποίησης των εκτός σχεδίου κατοικιών τους. Γι αυτό το σκοπό πρέπει άμεσα να εγκριθούν από τον Υπουργό τα πολεοδομικά ή τοπικά ρυμοτομικά σχέδια για όλες εκείνες τις περιοχές στις οποίες έχουν δομηθεί αυθαίρετες κατοικίες ώστε να καταστεί δυνατή η εφαρμογή του σχετικού νόμου 2790 του 2000.
Επίσης, θα πρέπει να προβλεφθεί για όσους παλιννοστούντες έχουν εγκατασταθεί μόνιμα στη χώρα την τελευταία εικοσιπενταετία: Πρώτον, η διαγραφή των εισφορών που τους επεβλήθησαν υποχρεωτικά από τους ασφαλιστικούς οργανισμούς για εργασίες που εκτέλεσαν οι ίδιοι σε οικοδομικά έργα ιδιοκτησίας τους και δεύτερον, να εξαιρεθούν οι αυθαίρετες κατοικίες τους από την υπαγωγή τους στο γενικό νόμο 4014/2011 για την τακτοποίηση με πληρωμή των αυθαιρέτων. Άλλωστε η πολιτεία είναι αυτή που αποφάσισε να καλέσει επίσημα τους ομογενείς αυτούς να εγκατασταθούν στην Ελλάδα και τους υποσχέθηκε προγράμματα υποδομής και αποκατάστασης. Στη Θεσσαλονίκη έχουμε τέτοιο στο Δήμο του Κορδελιού και του Παύλου Μελά. Μετά από είκοσι πέντε χρόνια, λοιπόν, είναι καιρός για οριστική και δίκαιη αποκατάσταση.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, παρά την καθυστέρηση στην ενσωμάτωση των Οδηγιών και τους προβληματισμούς που εύλογα μπορεί να δημιουργηθούν στον κάθε καλόπιστο ψηφίζω επί της αρχής το νομοσχέδιο. Καλώ όμως τον κύριο Υπουργό να εξετάσει εκ νέου τα ζητήματα που προκύπτουν από τη μέθοδο που προκρίνεται στο νομοσχέδιο για τη συλλογή και επεξεργασία των απορριμμάτων ώστε να μπορέσουμε να μιλήσουμε για πραγματική προστασία του περιβάλλοντος.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|
Αγ. Σοφίας 16, ΤΚ 54622 Θεσσαλονίκη Τηλ.:2310-254440-1, Φαξ: 2310-254434, E-Mail: gioannidis@otenet.gr